Kutubxona nizomi

Kutubxona nizomi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi

Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi

Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Axborot-kutubxona markazi

Qorao‘zak tumani Axborot-kutubxona markazining

NIZOMI

I.Umumiy qoidalar 

1. 1. Qorao‘zak tuman Axborot-kutubxona markazi hududida  milliy  va jahon madaniyatini, fan, ta’limni rivojlantirish manfaatlari yo‘lida aholiga axborot-kutubxona faoliyati bo‘yicha xizmat ko‘rsatuvchi universal axborot-kutubxona muassasasi hisoblanadi.
2. Qorao‘zak tuman Axborot-kutubxona markazi O‘zbekiston Respubllikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi tizimidagi Qoraqalpog‘iston Respublikasi axborot-kutubxona markazi tasarrufidadir.
3. Qorao‘zak tuman Axborot-kutubxona markazi o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga,  O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa qonun hujjatlariga, Agentlikning qarorlari, buyruqlari, farmoyishlari va ko‘rsatmalariga, Milliy kutubxonaning  buyruqlari, ko‘rsatmalariga, Hududiy axborot-kutubxona markazining buyruqlari, ko‘rsatmalariga hamda ushbu Nizomga amal qiladi.
4. Qorao‘zak tuman Axborot-kutubxona markazi hududdagi barcha tashkilot va idoralarning axborot-kutubxona muassasalari uchun metodik markaz  hisoblanadi.
5. Qorao‘zak tuman Axborot-kutubxona markazi hududdagi axborot-kutubxona muassasalari, O‘zbekiston Respublikasining ilmiy-ta’limiy muassasalari bilan axborot-kutubxona aloqalarini rivojlantiradi va ularning faoliyatiga oid ma’lumotlarni umumlashtiradi hamda Hududiy axborot-kutubxona markaziga taqdim etadi.
6. Qorao‘zak tuman Axborot-kutubxona markazining axborot-kutubxona fondi davlat mulki hisoblanadi.
7. Qorao‘zak tuman Axborot-kutubxona markazi axborot-kutubxona fondini to‘ldirish axborot-kutubxona resurslarini sotib olish va davriy nashrlarga obuna bo‘lish, yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan beg‘araz (sovg‘a) beriladigan axborot-kutubxona resurslarini qabul qilish hamda boshqa axborot-kutubxona muassasalari bilan axborot-kutubxona resurslarini  ayirboshlash yo‘li bilan amalga oshiriladi.
8. Qorao‘zak tuman Axborot-kutubxona markazi fondida saqlanib kelinayotgan nodir va alohida qimmatga ega nashrlar milliy madaniy qadriyatlar hisoblanib, moddiy madaniy me’ros ob’ekti sifatida saqlanishi  zarur.
9. Qorao‘zak tumani Axborot-kutubxona markazi yuridik shaxs hisoblanadi, O‘zbekiston Respublikasi gerbi tasviri tushirilgan va o‘z nomi yozilgan muhrga, bank muassasalarida hisob raqamlariga va g‘aznachilik bo‘limlarida shaxsiy hisob raqamlariga ega bo‘ladi.
10. Qorao‘zak tuman Axborot-kutubxona markazining to‘liq nomi:

      Qorao‘zak  tumani Axborot-kutubxona markazi

11. Qorao‘zak tumani  Axborot-kutubxona markazining yuridik manzili:

    Qorao‘zak  tumani Q.Kamalov  ko‘chasi, raqamsiz uy

  II.Qorao‘zak tuman Axborot-kutubxona markazining  asosiy vazifalari

12. Quyidagilar tuman Axborot-kutubxona markazining asosiy vazifalari hisoblanadi:

zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda axborotlarni olish manbai, shakl va metodlarini tanlash imkoniyatini ta’minlash tamoyili asosida aholini, ayniqsa yoshlarning intellektual, bilim, ma’naviy-axloqiy va madaniy ehtiyojlarini har tomonlama qondirish uchun qulay shart-sharoitlar va keng axborot-resurslar bazasini yaratish;

milliy madaniyatning tiklanishi va yanada rivojlanishiga hamda O‘zbekiston xalqlarining tarixiy, ma‘naviy va madaniy merosi saqlanishiga ko‘maklashish;

hududdagi  axborot-kutubxona muassasalari faoliyatini muvofiqlashtirish va ularga  rahbarlik qilish;

hududda faoliyat yuritayotgan axborot-kutubxona muassasalari va kutubxonalarga metodik yordam ko‘rsatish, ular ishini muvofiqlashtirish, axborot-resurslari bilan o‘zaro  almashish, foydalanish  borasida hamkorlik qilish;

elektron axborot-ma’lumot xizmatlari tashkil etish, zamonaviy kompyuter vositalaridan va ma’lumotlar uzatish texnologiyalaridan foydalangan  holda axborot-kutubxona faoliyati jarayonlarini avtomatlashtirish bo‘yicha ishlarni tashkil qilish;

axborot-kutubxona resurslaridan masofadan foydalanishni tashkil etish, Milliy kutubxona va hududiy axborot-kutubxona markazi axborot-resurslarining ma’lumotlar bazasiga ulangan holda tuman yig‘ma elektron katalogini hamda elektron axborot-kutubxona fondini shakllantirish va yuritish;

axborot-kutubxona fondini tizimli to‘ldirib borish, nashrlarning bibliografik yozuvini yuritish;

O‘zbekiston matbuot solnomasini tuzish uchun hududdagi nashrlar hisobini olib borish va hududiy axborot-kutubxona markaziga taqdim etish;

Agentlikning Hududiy   boshqarmasi, mahalliy nashriyotlar, kitob savdosi va ommaviy axborot vositalari bilan hamorlikda kitob mahsulotlarini nashr etish hamda tarqatish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini  oshirishga doir targ‘ibot ishlarini  amalga oshirish;

Qorao‘zak tumani axborot-kutubxona markazining  moddiy-texnik bazasini rivojlantirish, axborot-kutubxona sohasida zamonaviy xizmat ko‘rsatish tizimini joriy  etish  bo‘yicha takliflar kiritish;

Qorao‘zak tumani Axborot-kutubxona markazi kitobxonlarga haftaning     dushanba-juma kunlari soat 9:00  dan 18:00 gacha, shanba kuni Axborot-kutubxona markazining Abonement va foydalanuvchilarga xizmat ko‘rsatish xizmati  mutaxassislari soat   9:00 dan 18:00 gacha xizmat ko‘rsatadi.

         III.Tuman Axborot-kutubxona markazining asosiy funktsiyalari

13. Qorao‘zak tumani Axborot-kutubxona markazi o‘ziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq quyidagi funktsiyalarni amalga oshiradi:

Qorao‘zak tuman  axborot-kutubxona markazi hududida boshqa axborot-kutubxona muassasalaridan sohani takomillashtirish masalalari bo‘yicha takliflar, statistik va boshqa faoliyatga oid ma’lumotlarni so‘rab olish, umumlashtirilgan holda Hududiy axborot-kutubxona markaziga belgilangan muddatda taqdim etish;

Qorao‘zak tuman  axborot-kutubxona markazining axborot-kutubxona fondini milliy va xorijiy nashrlar bilan to‘ldirib borish;

zamonaviy yo‘qori samarali  axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini  joriy qilgan holda foydalanuvchilarni kutubxona fondlariga oid axborotlarni olishga bo‘lgan ehtiyojlarini har tomonlama qondirish uchun qulay shart-sharoitlar va keng axborot-resurslar bazasini yaratish;

axborot-kutubxona sohasida ilmiy-metodik tadqiqotlar natijalarini joriy qilish orqali axborot-kutubxona xizmati ko‘rsatish shakllari va uslublarini takomillashtirish, yangi axborot-kutubxona texnologiyalarini joriy qilish;

Agentlikning hududiy boshqarmasi, mahalliy nashriyotlar, kitob  savdosi va ommaviy axborot vositalari bilan hamkorlikda kitob mahsulotlarini nashr etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ‘ib qilish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlarni  amalga oshirishda ishtirok etish;

Qorao‘zak tuman  axborot-kutubxona markazi barcha turdagi axborot-kutubxona resurslarining yagona bazasini shakllantirish va undan boshqa axborot-kutubxona muassasalarining masofadan turib foydalanishni ta‘minlash;

hududdagi axborot-kutubxona muassasalari faoliyatini takomillashtirish, hudud aholisiga axborot-kutubxona xizmati  ko‘rsatish tizimini yanada yaxshilashga qaratilgan zamonaviy shakl va uslublarni joriy qilish;

kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirishga doir targ‘ibot ishlarini, shu jumladan kitob taqdimoti, kitob ko‘rgazmalari, davra suhbati, xotira kechasi, ijodiy uchrashuv, adabiy-musiqiy kechalar o‘tkazishni tizimli va samarali tashkil etish;

kitobxonlar, kutubxonachi va  targ’ibotchilar o‘rtasida sohaga oid ko‘rik-tanlovlarni tashkil qilishda ishtirok etish;

Markazning rasmiy veb-sayti orqali hududdagi axborot-kutubxona muassasalari  tomonidan amalga oshirilayotgan ma’naviy-ma’rifiy tadbirlarni, sohada amalga oshirilayotgan yangiliklarni keng yoritib borish;

foydalanuvchilarga  qulaylik yaratish maqsadida qo‘shimcha xizmatlar  turlarini, shu jumladan, axborot-resurslarini qidirish, materiallarni tarjima qilish, til, kompyuter va shu kabi o‘quv kurslari,  skanerlash, chop etish  kabi xizmatlarni ko‘rsatish bo‘yicha o‘rnatilgan tartibda pullik xizmatlar ro‘yxati va preyskurantlarni  ishlab  chiqish va  Hududiy axborot-kutubxona markazi bilan kelishilgan  holda  joriy qilish;

imkoniyati cheklangan foydalanuvchilarga ixtisoslashtirilgan axborot-kutubxona xizmatlarini ko‘rsatish;

belgilangan standartlar asosida axborot-kutubxona resurslarining elektron katalogini shakllantirish va yuritish;

bosma nashrlarni, hududlarda chop etilgan nashrlarning majburiy nusxasini, audio va video materiallarni, boshqa axborot resurslarini  sotib olish, obuna bo‘lish, almashtirish va bepul olish yo‘li bilan axborot-kutubxona fondini komplektlash;

axborot-kutubxona fondini hisobga olish, ishlash, joylashtirish, saqlash va undan foydalanishni o‘rnatilgan tartibda yuritish;

barcha  turdagi axborot-kutubxona resurslarining, jumladan o‘lkada chop etilgan nashrlarning hisobini  olib borish;

axborot-kutubxona fondini saqlash, elektron resurslarning  axborot xavfsizligi masalalarini ta’minlash bo‘yicha o‘rnatilgan me’yorlar asosida ishlarni yuritish;

xorijiy axborot-kutubxona muassasalari, nashriyotlar, axborot markazlarining ilg‘or ish tajribalari bilan tanishish, mahalliy va xalqaro miqyosdagi kutubxona  sohasidagi anjumanlarda ishtirok etish;

zamonaviy axborot texnologiyalar va mahalliy sharoitdan kelib chiqib, joylarda axborot-kutubxona sohasini rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar berish;

Qorao‘zak tumani  axborot-kutubxona markazi mutaxassislarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish, shu jumladan xorijiy kutubxonalarda tajriba  orttirish bo‘yicha takliflar kiritish;

Qorao‘zak tumani  axborot-kutubxona markazining moddiy-texnik bazasini rivojlantirish,  mahalliy sharoitdan kelib chiqib, bino va inshootlardan unumli foydalanish, aholiga axborot-kutubxona xizmati ko‘rsatishda shart-sharoitlarni yaxshilash bo‘yicha  aniq takliflar berish;

Qorao‘zak tumani  axborot-kutubxona markazi me’yoriy-huquqiy hujjatlarga asosan sohaviy funktsiyalarni amalga oshiradi.

 IV Qorao‘zak tuman axborot-kutubxona markazining huquqlari va javobgarligi 

14. Qorao‘zak tumani axborot-kutubxona markazi quyidagi huquqlarga ega:

O‘zbekiston Respublikasining  “Axborot-kutubxona faoliyati to‘g’risida”gi Qonuniga va ushbu Nizomga muvofiq hududida zamonaviy yuqori samarali axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda axborotlarni olish manbai, shakl va metodlarini qo‘llagan holda qulay shart-sharoitlar yaratish, mavjud keng axborot-resurslar bazasini foydalanib, aholiga axborot-kutubxona faoliyati bo‘yicha xizmat ko‘rsatish;

Qorao‘zak tumani  axborot-kutubxona markazi hududdagi axborot-kutubxona muassasalaridan normativ-huquqiy hujjatlar ijrosi, sohaviy yo‘nalishlar bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar yuzasidan hisobotlar, statistik va boshqa ma’lumot, materiallarni so‘rab olish;

hudud aholisiga axborot-kutubxona xizmati ko‘rsatish darajasini oshirish, doimiy takomillashtirishni hisobga olgan holda takliflar va tavsiyalar ishlab  chiqish;

axborot-kutubxona fondini tizimli to‘ldirib borish, jumladan, fondini depozitar fondlar, sotib olish, homiylik va aholi tomonidan beg‘araz sovg‘a sifatida taqdim etiladigan kitoblar hisobiga boyitib borish;

agentlikning hududiyy boshqarmasi, mahalliy nashriyotlar, kitob  savdosi va ommaviy axborot vositalari bilan birgalikda kitob mutollaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirishga doir targ‘ibot ishlarida ishtirok etish,  ma’naviy ma’rifiy tadbirlar tashkil etish;

axborot-kutubxona fondining elektron nashrlar bazasini yaratish, foydalanuvchilarga interaktiv axborot-kutubxona xizmati ko‘rsatish;

axborot resurslarini qidirish, maslahat  berish, materiallarni tarjima qilish, skanerlash, chop etish kabi qo‘shimcha xizmat turlari, shu jumladan pullik xizmatlarni o‘rnatilgan tartibda tasdiqlangan preyskurant orqali joriy qilish;

axborot-kutubxona fondlarini va boshqa axborot-resurslarini saqlash, ulardan foydalanish yo‘riqnomalariga asosan faoliyat olib borish, foydalanuvchilar tomonidan axborot-kutubxona markaziga va unda saqlanayotgan axborot-kutubxona resurslariga etkazilgan zararni  qonun hujjatlariga va ichki tartib-qoidalariga muvofiq qoplash turlarini va miqdorini belgilash;

Markaz kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish bo‘yicha  takliflar kiritish;

15. Markaz quyidagilar  uchun  javobgar:

Tuman aholisiga axborot-kutubxona fondlaridan foydalanishlari uchun joriy qilingan  yuqori samarali axborot-kommunikatsiya texnologiyalari orqali axborotlarni olish, axborot-resurslar bazasidan foydalanishlari uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;

barcha turdagi foydalanuvchilarga axborot-kutubxona faoliyati bo‘yicha xizmat ko‘rsatish;

foydalanuvchilar ehtiyojlariga muvofiq axborotlarni olish uchun sharoitlar yaratish;

Qorao‘zak tumani  axborot-kutubxona  markazi tumandagi axborot-kutubxona muassasalarida normativ-huquqiy hujjatlar ijrosi, sohaviy yo‘nalishlar bo‘yicha  amalga oshirilayotgan ishlar yuzasidan hisobotlar, statistik va boshqa ma’lumotlarni tayyorlaydi hamda belgilangan  muddatlarda Qoraqalpog’iston  Respublikasi  Axborot-kutubxona markaziga taqdim etadi;

Qorao‘zak  tumani  axborot-kutubxona fondini doimiy to‘ldirib boradi;

foydalanuvchilarga qulaylik yaratish maqsadida qo‘shimcha xizmatlar turlari, shu jumladan  pullik xizmatlar to‘g‘risida ma’lumot beradi;

pullik xizmatlar ro‘yxati va tasdiqlangan preyskurant asosida o‘rnatilgan tartibda foydalanuvchilarga xizmat ko‘rsatadi;

foydalanuvchilar so‘roviga asosan mavjud axborot-kutubxona fondlari bo‘yicha  ma’lumot berish;

intellektual  mulk sohasida qonunchilikka rioya qilish;

Markazning moddiy-boyliklarini  asrab-avaylash, bino va inshootlardan  maqsadli foydalanish.

     V.Markazni boshqarish 

16. Qorao‘zak tumani axborot-kutubxona markazi o‘z faoliyatini O‘zbekiston Respublikasining “Axborot-kutubxona faoliyati to‘g‘risida”gi Qonun va ushbu Nizom asosida yuritadi.
17. Qorao‘zak tumani  axborot-kutubxona markazi Nizomi Qoraqalpog‘iston Respublikasi Axborot-kutubxona markazi  tomonidan, shtatlar jadvali tuman moliya bo‘linmasi bilan kelishilgan  holda tuman axborot-kutubxona markazi direktori tomonidan  tasdiqlanadi.
18. Qorao‘zak tumani axborot-kutubxona markazi faoliyatiga mahalliy hokimlik va Agentlikning hududiy boshqarmasi bilan kelishilgan hududiy axborot-kutubxona markazi rahbari tomonidan tavsiya etilgan, belgilangan tartibda Agentlik bilan kelishgan holda Milliy kutubxona direktori tomonidan tayinlanadigan va vazifasidan ozod etiladigan direktor rahbarlik qiladi.
19. Qorao‘zak tumani   axborot-kutubxona markazi direktori umumiy rahbarlikni olib boradi hamda hududiy axborot-kutubxona markazi direktoriga va Agentlikning hududiy boshqarmasi boshlig‘iga hisobot  beradi.

                VI Markazning mol-mulki va mablag‘lari 

20. Markazning moliyaviy mablag‘lari:

byudjet mablag‘lari;

pullik xizmatlar ko‘rsatish orqali olinadigan byudjetdan tashqari   mablag‘lar;

qonun hujjatlarida ta’qiqlanmagan boshqa manbalar.

21. Qorao‘zak tumani axborot-kutubxona markazi balansida bino va inshootlar, axborot-kutubxona fondi va boshqa mol-mulklar davlat mulki hisoblanadi.
22. Qorao‘zak tumani axborot-kutubxona markaziga  biriktirilgan, boshqarish huquqi berilgan mol-mulkdan belgilangan tartibda foydalanish, saqlash, hisobdan chiqarish masalalarini nazorat qilish qonunchilik doirasida amalga oshiriladi va yuqori turuvchi tashkilotlar tomonidan nazorat qilinadi.

                VII. Markazni qayta tashkil etish va tugatish

 Qorao‘zak tumani axborot-kutubxona markazini qayta tashkil etish va tugatish (qo‘shish, bo‘lish, o‘zgartirish, muvofiqlashtirish, optimallashtirish) qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

23. Qorao‘zak tumani axborot-kutubxona markazini qayta tashkil  etishda barcha hujjatlar (moliya-xo‘jalik, shaxsiy tarkibga oid va boshqa hujjatlar) qonunchilikda belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi.
24. Qorao‘zak tumani axborot-kututbxona markazini tugatishda uning arxiv hujjatlari hududdagi davlat arxivi idorasiga qonunchilikda belgilangan tartibda topshiriladi.